Nunani Avannarlerni svenskit oqaasii anginersaapput 10 millioninik atuisoqarnermikkut. Eqqorluartumik svenskisut oqaluttariaatsitut taaneqartartoq Sverigip qeqqani sumiorpalussuseq aallaavigalugu 1800´kkunni ineriartortitaavoq. Sumiorpalussuerlu taanna siammaassimavoq nunamut tamarmut naak sumiorpalussutsit suli naapissaagaluit. Skånermiusut sumiorpalussutsip ilisarnaatigaa r´mik taasinermi oqqami r´p assakaarpalunnerata nipaa, Gotlandermiut ilisarnaatigaat ersiutinik atueriaasertik soorlu uani oqaatsimi diftonger (høst haust´inngortarpoq sten´lu stain´inngorluni).

Norgemiut oqaasiisa killiffiat immikkuullarissuuvoq. Imaammat norgemiut oqaasii oqaatsinut marlunnut allanneqarsinnaammata – bokmålitut kiisalu nynorskisut. Meeraq Norgemi atuartoq toqqaasinnaavoq, oqaatsit sorliit pingaarnertut atorusunnerlugit. Ullumikkut 90 %´sa bokmål toqqaraat 10 %´t nynorsk toqqartarpaat.

Finlandimiusut oqaatsit Finlandimiinnaanerusoq atugaapput 4,9 millioninut finlandimiunik inunnguutsitut oqaaserineqarlutik (90 %´tiisa miss.) Finlandimi pisortatigoortumik marlunnik oqaaseqartoqarpoq; finlandimiutut svenskisullu (svenskit oqaasii finlandimiunut 300.000´nut – 5,3 %´tiinut inunnguutsikkut oqaaserineqarput). Finlandip avataani soorlu Sverigemi ikinnerussutilinnik aamma inunnguutsikkut oqaaserineqarput. Sverigemiipput inuit 700.000´t Finlandimiik kingoqqisut/sorlaqarfillit taakkualu affaat finlandimiusut oqaaseqartuupput. Finlandimiut oqaasillit ikinnerussuteqarlutik Norgemi Ruslandimi kiisalu Estlandimi najugaqarrapput.

Skandinaviami oqaatsini islandimiut oqaasii allaassuteqarput, tassalu naqinniutaasa amerlassusaat- katillutik 32´pput aali c,q,z, w´lu ilaanngitsut. Ersiutit arlallit sumiorpalussuseqarput soorlu oqaatsini ukunani árum, rót þúsundimilu immikkoqqissaarlu taaguuteqarlutik. Á sukkasuumik ersarissumik naqissusiisumik taaneqassaaq/au/, ó/ou´tut/taaneqassaaq ú taagaanni allaassanngilaq svenskit o´at. Nammineerlutit islandimiut ordbogianni misissuataareriarit nipaalu taaneqariaasaa tusaallugu.

1700-p naalernerani savalimmiormiutut allaaserinnittoqaalussimavoq, ordbogip annertulaartup qallunaatuumut latinerisuumullu nutserisoqarsimanerata saniatigut taallarpaaluit inuillu eqqaamasaat kinguaariinni oqaluttuariuarneqartarsimasut, naqitertinneqarnikuusimapput. Piffissami tassani akuerisamik oqaatsinik atuuttoqangimmat allaaserinnittartut immikkut tamarmik pigisaminnik oqaatsitigut atuisimapput, siutip tusaasaanik iluarinartinnerusamik allattariaatsikkut atuineq.

Kalaallit oqaasii - imaluunniit kalaallisut nunaqartut nammineq taasarnerattuut – nunat avannarliit allat oqaasiiniit immikkooruteqarput. Tamanna assersuusiaq naqqaniittoq qiviaannarlugu malugisinnaassavat. Pingaarnertut immikkoorutaasut tassaapput oqaatsit amerlassusaat. Qallunaatut assersuusiaq 108-nik aammalu finskisut assersuusiaq 90-nik oqaatsinik imaqarput, kalaallisulli oqaatsit 72-iinnaallutik. Aappaatigut oqaatsit takisoorujuupput. Taakkunani arlaat paasisinnaavigit? Qanoq isumaqarpa paaseqatigiilluarsinnaapput? Imaluunniit oqaatigineqarsinnaammata?

Samerne er det oprindelige folk på Nordkalotten, og brugen af samisk er spredt på tværs af landegrænserne mellem Norge, Sverige, Finland og Rusland. I dag findes der omtrent 100.000 samere, hvor 30 % snakker samisk og 10 % bruger skriftsproget. Samisk er meget forskellig fra de skandinaviske sprog, fordi det tilhører den finsk-ugriske sprogfamillien, i lighed med ungarsk og finsk. Som på finsk lægger man trykket på første stavning i ordet. Der er så store forskelle på de samiske dialekter, at de deles i hele ti forskellige samiske sproggrupper. Forskellene kan være lige så store som mellem norsk og islandsk.