Texti
Myndband
Leikir og þrautir
Samkeppni
Hljóðupptaka
Verkefni
Kennsluleiðbeiningar

Kennslumarkmið

{{learningObjectiv.description}}

Verkefninu hefur nú verið skilað

{{assignment.Index}} {{assignment.Type}}

Athugasemd

Verkefni

{{assignment.Comment}}

Fara í verkefni
print

Matarsóun í heiminum

Bekkur 8.-10. bekkur Námsgrein Náttúrufræði Námsáhersla Náttúra og umhverfi Þema Sjálfbærni Efni Efnafræði Matvæli Tegund Texti
Billede 18-08-15 15.42.31.jpg

Í dag eru 7,3 milljarðar manneskja í heiminum og á jarðarhnötturinn að sjá okkur öllum fyrir fæðu. Til er nægur matur fyrir alla íbúa veraldarinnar sem stendur - en nýting okkar á auðlindum jarðarinnar er langt frá því skynsamleg. Í dag fer þriðjungur matarins sem er framleiddur til spillis – sem annars gæti nýst til manneldis.

 

Framleiðsla matar krefst mikillar nýtingar náttúruauðlinda. Ræktunin krefst vatns og einnig orku til uppskeru og síðar framleiðslu. Ef við látum matinn fara til spillis, mun loftslag jarðarinnar sligast undan CO2 og öðrum gróðurhúsalofttegundum. Við glötum auðlindum jarðarinnar og jafnframt peningunum okkar – til einskis. Þessu hljótum við að geta breytt!

 

Ef aðeins fjórðungur þess matar sem nú fer til spillis í heiminum væri nýttur, dygði hann til að næra 870 milljónir svangra einstaklinga.

 

Á Vesturlöndum eru það helst við, neytendurnir, sem sóum mat. Annars staðar í heiminum fer mesta matarsóunin fram við uppskeru, framleiðslu og flutning matvæla til neytenda. Við sem búum í hinum vestræna heimi berum því heilmikla ábyrgð í að minnka matarsóun.

 

Þess vegna mættum við öll skerpa dómgreindina og haga okkur á skynsamari máta.

 

Hvernig getur ÞÚ barist gegn matarsóun á heimsvísu?

  • Hugleiddu hvaðan maturinn sem þú borðar kemur.
  • Passaðu að maturinn sem fluttur er langar vegalengdir fari örugglega ekki til spillis.
  • Rannsakaðu svæðisbundinn og árstíðabundinn mat.

 

Vissir þú…?

  • Að þriðjungur alls matar sem framleiddur er til manneldis á heimsvísu fer til spillis. Það samsvarar 1,3 milljörðum tonna ár hvert.
  • Að næstum helmingur allra ávaxta og grænmetis sem framleiddur er árlega fer í súginn.
  • Að matur tapast eða eyðileggst á öllum stigum fæðuframleiðslunnar; allt frá uppskeru og vinnslu matarins til neyslu hans heima fyrir.
  • Matarsóun kostar veraldarsamfélagið fleiri þúsundir milljarða króna og er þriðji stærsti valdur útblásturs CO2. (Heimild: FN og http://www.stopspildafmad.dk/madspildital.html)
Skráðu þig inn til að sjá fleira

Verkefni

  • Krossaspurningar

  • Þemaverkefni

    • 1Þemaverkefni

       

      Við matarframleiðslu er notuð orka, vatn og stundum ýmis úðunarefni - en 1/3 af öllum mat sem framleiddur er í heiminum fer beint í ruslatunnuna. Því verðum við að breyta! Skrifaðu niður í það minnsta þrjá hluti sem bekkurinn getur gert til að draga úr matarsóun í heiminum. 

    • 2Þemaverkefni

       

      Finnið heimskort og hengið upp í bekkjarstofunni. Skrifaðu niður a.m.k. 5 hráefnistegundir sem þú neytir gjarnan í skólanum. Hvaðan kemur hráefnið? Merktu inn á kortið hvar í heiminum hráefnið er ræktað eða framleitt.

  • Vinabekkur

    • 1Vinabekkur

       

      Skrifaðu niður a.m.k. þrjá rétti sem innihalda hráefni frá þínu heimalandi og finndu mynd af hverjum rétti. Deilið myndunum með vinabekknum ykkar.