Texti
Myndband
Leikir og þrautir
Samkeppni
Hljóðupptaka
Verkefni
Kennsluleiðbeiningar

Kennslumarkmið

{{learningObjectiv.description}}

Verkefninu hefur nú verið skilað

{{assignment.Index}} {{assignment.Type}}

Athugasemd

Verkefni

{{assignment.Comment}}

Fara í verkefni
print

Er líforka umhverfisvæn?

Er bioenergi groen energi

 

Rétt eins og olía og jarðgas gefur líforka frá sér koltvísýring þegar hún er brennd. Þrátt fyrir að hún sé betri fyrir umhverfið en jarðeldsneytið leiðir hún líka til þess að koltvísýringurinn sem losnar fer út í náttúrulega hringrás í jörðu. Olía og gas hafa verið varðveitt í jörðu í milljónir ára. Þegar við brennum þessi efni flyst koltvísýringur út í andrúmsloftið en þar sem hann hefur verið í jörðu allan þennan tíma er hann ekki lengur hluti af náttúrulegri hringrás náttúrunnar.


Framleiðsla á líforku getur líka haft slæmar og afdrifaríkar afleiðingar fyrir umhverfið og samfélagið ef hún fer ekki fram á réttan hátt. Eftir því hvaða lífmassi er notaður getur framleiðsla á líforku leitt til þess að skógar séu felldir og stór landsvæði rudd á kostnað dýra- og plöntulífs. Ef bændur kjósa að nýta jarðir sínar til að rækta plöntur til framleiðslu á eldsneyti en ekki til manneldis getur það valdið skorti á fæðu, hærra matvælaverði og deilum um það hver eigi jörðina og í hvað skuli nýta hana. Þess vegna er mikilvægt að meta marga ólíka þætti þegar kemur að framleiðslu og notkun líforku.


Notið með gát


Ef vel er hugað að öllum þessum þáttum við framleiðslu á líforku getur hún verið náttúruleg orkuauðlind og leið til að koma í veg fyrir að nýr koltvísýringur sé losaður út í andrúmsloftið. Líforka getur einnig hjálpað til við að draga úr öðrum mengandi efnum í andrúmsloftinu eins og brennisteini og köfnunarefnisoxíðum, sem finnast í olíu og kolum, en ekki í lífmassa.


 En það eru einmitt ein mikilvægustu rökin fyrir notkun líforku, að við getum skorið niður olíu- og kolanotkun, og þannig minnkað þörfina á innflutningi á orku frá öðrum löndum. Af Norðurlöndunum er Noregur eina landið í dag sem framleiðir olíu og gas í meira mæli en landsmenn nýta sjálfir. Danir framleiddu þó næga orku til eigin þarfa á tímabilinu 1997–2013.


Önnur mikilvæg rök fyrir notkun líforku eru að hún hjálpar til við að leysa ýmis mengunarvandamál í landbúnaði. Það er nefnilega líka hægt að nota mykju til að framleiða lífgas og það á þátt í að draga úr umhverfisáhrifum frá landbúnaði.


Í Noregi og Svíþjóð getur líforkunotkun komið í stað hluta orkuframleiðslunnar sem vatns- og kjarnorkuver sinna. Það þýðir að mögulegt er að draga hraðar úr notkun kjarnorku og að ekki sé þörf á að byggja eins margar stíflur til að nýta vatnsaflið.


Sparneytni


Fyrir marga skiptir máli að nota líforku vegna sparneytni. Líforka er í raun eini raunhæfi möguleikinn, einkum fyrir fátækari íbúa jarðarinnar, til upphitunar og matargerðar. Í Svíþjóð, Noregi og Finnlandi hafa líka margir tækifæri til að safna viði úr skógum til að brenna í viðarofnum.


Kostnaðurinn við orkuframleiðslu með lífrænu eldsneyti fyrir stærri orkufyrirtæki sveiflast ekki eins mikið og verð á olíu og gasi, sem gerir fjárfestingu í líforku mun öruggari en í öðrum orkulindum. Þess vegna finnum við í dag fyrir stigvaxandi og auknum áhuga á að nýta náttúrulegar afurðir, frá því sem áður var. Það er náttúruleg endurvinnsla.

Skráðu þig inn til að sjá fleira

Verkefni

  • Krossaspurningar

  • Þemaverkefni

    • 1Þemaverkefni

       

      Lýstu muninum á líforku og jarðefnaeldsneyti. Hver er munurinn og hvað er líkt? Hverjir eru kostirnir og gallarnir? 

  • Vinabekkur

    • 1Vinabekkur

       

      Líforka er náttúrulegur orkugjafi, t.d. þegar kveiktur er eldur. Skrifið varðeldssöng og takið hann upp. Hann má gjarnan fjalla um hvernig best er að spara orkuna. Sendið hann til vinabekkjar ykkar.