Texti
Myndband
Leikir og þrautir
Samkeppni
Hljóðupptaka
Verkefni
Kennsluleiðbeiningar

Kennslumarkmið

{{learningObjectiv.description}}

Verkefninu hefur nú verið skilað

{{assignment.Index}} {{assignment.Type}}

Athugasemd

Verkefni

{{assignment.Comment}}

SKAM 1: Dine meninger betydde liksom mer enn mine egne

KLIPP 1: Sesong 1, episode 1

 

KLIPP 2: Sesong 1, episode 11

 

Tekst-dialog til klipp 2 (sesong 1, episode 11): 

EVA: Jeg kyssa deg fordi jeg ikke klarte å la være. Det var ikke sånn at jeg ble sammen med deg bare fordi det virket kult.

JONAS: Ikke?

EVA: Nei. Du beskylder meg for det, og det gjør meg ganske provosert. Det føles som jeg måtte gi opp alt bare for å bli sammen med deg. Jeg ditchet bestevenninnene mine. Du sier jeg bare gjør det andre syns er kult. At jeg ikke har egne meninger. Det er så urettferdig. For det er jo ikke sant. For jeg valgte jo deg. Og det var et veldig dumt valg. Men jeg gjorde det iallfall ikke for å være populær.

JONAS: Veldig dumt valg?

EVA: Ja. Et veldig dumt valg. Det fikk meg til å føle meg som dritt. Jeg har gått rundt og hatt noia for at det har vært noe mellom dere to. Jeg har tenkt at hvis du og jeg kunne gjøre noe sånt mot Ingrid, - kunne du nok gjøre det samme mot meg.

JONAS: Skjønner du?

EVA: Kanskje jeg tenkte at jeg fortjente det. Og så ble jeg bare usikker og desperat. Dine meninger betydde liksom mer enn mine egne. Det skal ikke være sånn.

JONAS: Nei ...

EVA: Jeg er nødt til å finne ut hva mine egne meninger er. Og det må jeg gjøre alene.

JONAS: Slår vi opp nå?

EVA: Jeg tror det.

JONAS: Det er det du vil?

EVA: Ja.

Skráðu þig inn til að sjá fleira

Leikstjóri: Julie Andem

Framleiðandi: NRK

Framleitt árið: 2015-17

Þakkir fá: Henrik Ibsens skrifter

Kennslufræðiráðgjafar: Trine Ferdinand og Dorte Haraldsted

Verkefni

  • 1Markmið

    Í þessu verkefni getið þið fengist við að:

    • Lesa og þýða norskar samræður úr SKAM
    • Kanna norska fyrirbærið russebuss
    • Bera saman Evu og söguhetjuna Nóru í leikriti Ibsens, Dúkkuheimili (1879)
    • Útskýra hvernig og hvers vegna Eva verður að sjálfstæðum einstaklingi
  • 2Á undan

    Í fyrsta myndbrotinu tala Eva og Isak um hugtakið russebuss. Það er sérnorskt fyrirbæri þar sem framhaldsskólanemar á síðasta ári fagna komandi stúdentsprófum með að halda teiti í rútu í fleiri daga.

    • Kynnið ykkur frekar þetta sérnorska fyrirbæri. Þekkið þið til tilsvarandi hefða í ykkar landi? Hvað er líkt og ólíkt með þeim? Og hverjir eru kostirnir og gallarnir?
  • 3Á meðan

    Verkefni úr fyrra myndbroti

    Komist að því hvaða vandræði plaga Evu. Í fyrra myndbrotinu styðst leikstjórinn, Julie Andem, við afhjúpar hún stílbragðið afhjúpun (d. showing), þ.e. þegar ekki er sagt berum orðum hvernig persónan er heldur hún látin afhjúpa það sjálf með eigin orðum og gjörðum. Þið eigið þannig að álykta hvernig Evu líður og við hvaða vandamál hún glímir út frá því, sem þið sjáið og heyrið.

    • Hvernig er samband Evu við stúlknagengið? Hvernig birtist það? Hvað segir það um Evu?
    • Hvernig er sambandi hennar við Jónas háttað? Hvernig birtist það? Hvað segir það um Evu?
    • Hvað segir um það Evu að hún lýgur til um einkunnir sínar?
    • Hvað segir það um Evu að hún er ekki með í neinum russebuss-hópi?

     

    Verkefni úr seinna myndbroti

    Ólíkt fyrra myndbrotinu tjáir Eva sig hér um tilfinningar sínar. Í fyrra myndbrotinu beitti leikstjórinn stílbragðinu afhjúpun (d. showing), þar sem einungis var hægt að fylgjast með því hvernig Eva hafði það, en í þessu myndbroti segir Eva berum orðum hvernig sér líður.

    •        Lesið og þýðið samtalið yfir á íslensku (samtalið má sjá undir myndbandinu til vinstri)
    •        Eva elskar ennþá Jonas, en segir honum upp þrátt fyrir það. Hvers vegna neyðist hún til að fara frá honum?
    •        Skiljið þið Evu?

     

    %MCEPASTEBIN%

  • 4Eftir

    Kannist þið við persónur úr öðrum myndum eða bókum þar sem aðalpersónan tekur svipaða ákvörðun og Eva?

    Í leikritinu Dúkkuheimili (1879) eftir Henrik Ibsen tekur aðalpersónan, Nóra, keimlíka ákvörðun. Hin ósjálfstæða dúkkuhúsfreyja, Nóra, gerir sér einnig grein fyrir því að hún verður að skilja við mann sinn, Þorvald Helmer, til að verða sjálfstæður einstaklingur.

    • Lesið og/eða horfið á síðasta hluta leikritsins (s. 85-93) og finnið það sem er líkt og ólíkt með ákvarðanatöku Evu og Nóru og rökstuðningi þeirra fyrir að fara. Hér má nálgast leikritið á frummálinu, dönsku: Et dukkehjem (pdf)

    Með leikritinu setti Henrik Ibsen stöðu og hlutverk kvenna í sviðsljósið og var það á því bókmenntaskeiði, sem kallað hefur verið det moderne gennembrud (1870-1890), þ.e. innreið nútímans í norrænar bókmenntir. Í þá tíð voru réttindi kvenna mun minni en þau eru í dag. Víðs vegar um heiminn höfðu konur hvorki kosningarétt, eignarrétt, möguleika á menntun né forræði yfir börnum sínum. Í Dúkkuheimili voru staða og hlutverk konunnar í hjónabandi tekin til umræðu og má segja að leikritið hafi markað þáttaskil í því að líta á karla og konur sem jafnréttháa og jafngilda einstaklinga. Enn í dag er leikritið þekkt um allan heim sem stórmerkt norrænt verk um frelsun kvenna.

    • Á innri glíma Evu við að verða sjálfstæður einstaklingur, sem hefur sínar eigin skoðanir og trú á sjálfum sér, erindi við ungt fólk á Íslandi í dag? Kannist þið við það í ykkar eigin lífi? Er það jafnmikilvægt strákum sem stelpum? Hvað með fyrir ungt fólk í öðrum heimshlutum?
    • Á barátta Nóru í leikritinu fyrir að vera ekki meðhöndluð sem einhvers konar fríð dúkka af manni sínum og föður enn erindi við ungt fólk í dag?

    Í myndbrotunum tveimur kemur ekkert fram um það hvers vegna Eva þroskaðist og gat loks tjáð tilfinningar sínar. Nú skuluð þið reyna að skýra mögulega orsök þess að hún hefur stigið það skref.

    • Leggið hugann í bleyti og veltið því fyrir ykkur hvers vegna Eva er orðin sjálfstæð.
    • Leikgerið einfalt atriði, sem að ykkar mati var afgerandi fyrir Evu þannig að hún gæti þroskast og aukið sjálfstraust sitt. Sum ykkar hafa kannski séð alla þáttaröðina og muna eftir atriði, sem á vel við, en aðrir geta spunnið sitt eigið atriði. Leikið atriðið fyrir bekkinn og rökstyðjið val ykkar.