Oversættelse mangler
Oversættelse mangler
Oversættelse mangler
Oversættelse mangler
Oversættelse mangler
Oversættelse mangler
Suliaq pillugu atuakkiat
Ilinniaetitsunut ilitsersuut

Glemt password?

 

Anguniakkat

{{learningObjectiv.description}}

Suliaq tunniunneqarpoq

{{assignment.Index}} {{assignment.Type}}

Oqaaseqaat

Suliassat

{{assignment.Comment}}

Nipimik appissineq
print

Nunani avannarlerni uulia

OlieiNorden.jpg

1971-imi Nordsømi nunap iluanit uulia maqillugu Norgep iluatsippaa. Tamanna nutaarsiassatsialaavoq uuliap ungasissumit, tassa Kangia Qiterlermit, pissarsiarineqartarnera sungiusimaneqartuummat. Ukiup tulliani Danmark malinnaavoq nunallu taakku marluusut aningaasaliissutiminnit iluanaaruteqarluarput, ukiut 40 ingerlanerini imminnut akileriikatattut.
Norge Nunani Avannarlerni uuliaqarfiuvoq gasseqarfiulluni annersaasoq. Uulia gassilu ataatsimoorlutik nassaassaagajuttarput. Siullermilli uulia kisimi soqutigineqarpoq. Taamaattumik gassi saniatigut pissarsiatut ikuallaannarneqartarpoq. Aatsaat kingusinnerusukkut paasineqarpoq, aningaasat ikuallaannarneqartut. 2013-imi Norgep nunarsuatsinni uuliap gassimik tunisassiorneq ilanngullugu 2 procentia tunisassiaraa, taamaakkaluartoq norgemiut aningaasanut inatsisanni 10 procent sinneqarivaa.
Norgep aamma Danmarkip uuliamik tunisassiornerup 2003-mit 40 %-inik annerusumilluunniit appariarnera misigereerpaat, tassani Norge nunarsuatsinni uuliamik tunisassiortut annersaasa qulit akornanniilluni. Danmarkimut tamanna isumaqarpoq, uuliamik atorneqartumik annerusumik tunisassiortoqarunnaarneranik, nunanit allanit eqqussuinissaq pisariaarullugu. 2014-imili kisitsisaagallartut takutippaat Norgemut tunngatillugu killormut saattoqartoq. Avannaani ungasissumi – Barentip imarpiani – uuliamik nassaartoqarpoq, 2050 tikillugu uuliaqarnissaa ilimagineqarluni.


OPEC

Nunani avannarlerni nunat arlaannaalluunniit suliniaqatigiiffimmut OPEC-imut ilaasortaanikuunngillat, taanna tassaasoq nunat uuliamik tunisassiortut suliniaqatigiiffiat. OPEC suliniaqatigiiffiuvoq pissaanilissuaq, nunat ilaasortaasut 12 pisortatigoortumik kisitsisit malillugit nunarsuarmi uuliap 75%-ia sinnerlugu pigigamikku. Assersuutigalugu 1973-imi OPEC-imi nunat aalajangerpaat uulia nunat ilaannut tunisarunnariarlugu tamannalu uuliamik ajalasoornermik pilersitsivoq, assersuutigalugu sapaatikkut biilertoqaqqusaajunnaarluni.

 

Uuliamik oqaluttuarisaaneq


1950-ikkut naalernerini Nordsømi uuliasiornissaq imminut akilersinnaanngitsoq isumaqartoqarpoq. Takorloorneqanngilarluunniit taama annertutigissasoq. Pukkitsulli 1950-ikkut naalernerini uuliamik nassaarmata nunat allat aamma ujaasinissaannut isumassarsitinneqarput.
Nunat arlaqartut norgemiut danskillu nunataanni pisinnaatitaanissamik neqerooraluarput. Einar Gerhardsen, Norgemi 1963-imi statsministeriusoq nalunaarpoq Nordsømi nunap iluanut naalagaaffik piginnittuutitaasoq- Pisinnaatitaaffiilli iluamik paasineqanngillat – Danmark aamm Tulujit Naalagaaffeqatigiiffiat aamma piumasaqaatitik atuutsippaat suliassarlu aatsaat 1965-imi inaautaasumik paasineqarpoq. Ukiup tulliani qillerineq siulleq pivoq, itigarfiusumilli. Aatsaat 1969-imi siullermik nassaartoqarpoq ukiunilu tulliuttuni annertuunik nassaartoqarluni. Norgemiut danskillu naalagaaffii suliffeqarfinnik angisuunik pilersitsipput, uuliasiornermik salliusumik suliaqartussanik. Danmarkimi DONG (Dansk Olie og Naturgas) Norgemilu Statoil.
Pingaartumik Statoil inuiaqatigiinnut norgemiuusunut naleqarluartunik pilersitsivoq. Naatsorsuutigineqarpoq Statoil ukiut 40 ingerlanerini ullumikkut aningaasat nalinginut 12.000 milliarder Norske kroner pilersikkai.
Norgemi isumaqartoqarpoq, uuliap pissarsiarineqarsinnaasup affaata missaa tunisassiarineqartoq Danmarkimilu immaqa pingajorarterutaat marluk. Taamaattumik qularutissaanngilaq uuliamik iluanaarniarneq killeqartoq. Pingaartumik Norgemi oqallisaavoq, aningaasat taama amerlatigisut qanoq aningaasaliissutigineqassanersut kinguaariinnullu tulliuttunut millionerpassuit qanoq qulakkeerneqassanersut. Piviusulli ulluinnaallu aamma pissutaallutik apeqqutit suli akineqanngillat. 2013-imi norgemiut uuliamit aningaasaateqarfiata ukiumoortumik naatsorsuutaasa takutippaat 5.000 milliarder norske kroner katersorneqarsimasut.

 

 

Loginerit takusaqarnerorusullutit

Suliassat

  • Toqqagassat amerlasuut

  • Sammisami suliaq

    • 1Sammisami suliaq

       

      Beskriv historien fra 1960 og frem til i dag i korte træk, når det gælder produktionen af olie fra Nordsøen.

    • 2Sammisami suliaq

       

      Hvor kommer olien fra? Lav en liste over de ti mest olieproducerende lande i verden. Hvor meget producerer de hver især? Hvilket nummer er Norge? Og Danmark? Hvor stor en del af Nordens olieforbrug bliver dækket af produktionen i Norge og Danmark?

    • 3Sammisami suliaq

       

      Diskutér olieudvindelse i Barentshavet og i de polare områder. Hvad er fordele og ulemper?

  • Ikinngutigiittut klassi

    • 1Ikinngutigiittut klassi

       

      Skriv en novelle, der hedder: ”Den dag olien slap op.” Send den til din venskabsklasse. Læs og kommentér deres novelle(r).