Tekst
Video
Spill og lek
Konkurranse
Lydinnspilling
Oppgave
Lærerveiledning

Læringsmål

{{learningObjectiv.description}}

Oppgaven er nå levert

{{assignment.Index}} {{assignment.Type}}

Kommentar

Oppgaver

{{assignment.Comment}}

Miriam og ég og heimurinn

dujeg.jpg
Få teksten lest opp

Ég stóð með fæturna klofvega yfir reiðhjólið í heimkeyrslunni hjá Miriam og beið eftir hún væri tilbúin. Þetta var snemma morguns og töluvert kalt úti. Litlar frostrósir höfðu sest á bílrúðurnar og ég hélt fast um stýrið á hjólinu því þá fannst mér mér hlýnaði á höndunum. Miriam var eitthvað segja inni í anddyrinu og ég hún reimaði fast á sig skóna og setti á sig húfu og vettlinga. Hún var alvarleg á svipinn og líklega hef ég verið það líka því það sem við vorum fara gera var mikilvægt.

"Við förum fyrst á járnbrautarstöðina," sagði Miriam. "Allir sem taka lestina í vinnuna fara bráðum koma og það er mikilvægt við fáum þeim eitthvað hugsa um strax um morguninn. Svo þegar þeir eru á leið heim um fimmleytið grípum við þá aftur og þá vilja þeir áreiðanlega skrifa undir. Ég meina, þeir geta ekkert annað gert. Annars væru þeir heimskir."

Hún sýndi mér listana sem hún hafði gert. "Björgum mörgæsunum!" stóð efst á einum, og "Björgum tígrisdýrunum!" á öðrum.

"Þetta er alveg fáránlegt," sagði hún. "Ég las það eru bara rúmlega 3000 tígrisdýr eftir í öllum heiminum. Það er alveg galið. Og fólkinu bara fjölgar og fjölgar og það étur meira og meira og býr til meira og meira af koltvísýringi. Og svo getum við ekki einu sinni séð til þess dýrin fái lifa áfram. Eiginlega ættum við fara inn í ráðhúsið og neyða alla til koma út og fara í mótmælagöngu. Það væri ekki nema rétt."

Andardrátturinn stóð eins og gufustrókur út úr henni meðan hún talaði og ég munnurinn hreyfðist svolítið hægar þegar hún kom út í kuldann. Mér var orðið kalt og líklega langaði mig til skreppa inn og hlýja mér en ég Miriam lá á komast af stað og mér skildist ég ætti ekki koma í veg fyrir það.

"Ég verð bara hlaupa inn og pissa," sagði ég og flýtti mér eins og ég gat svo við yrðum ekki seinar. Þegar ég lét heitt vatnið renna á kaldar hendurnar gat ég ekki stillt mig um lygna augunum, og ég stóð hreyfingarlaus kannski örlítið of lengi, en það var svo þægilegt finna hitann í fingrunum.

Þegar ég kom út ég Miriam stóð dreymin og djúpt hugsi og skoðaði mynd af Sagar. Sagar var fósturbarnið hennar sem átti heima á Indlandi. Hann var fjögurra ára og sætur eins og íkorni. Á myndinni stóð hann berfættur í dálítið of stórri skyrtu fyrir framan húsið þar sem hann og mamma hans og móðurbróðir áttu heima. Hann hafði dökkt hár sem náði næstum niður fyrir augu og var óhreinn á hnjánum og í framan. Hann glápti inn í myndavélina með hálfopinn munninn og það var ekki sjá hvort hann mundi standa kyrr eftir búið var smella af eða hvort hann mundi setjast á hækjur sér og fylla hendurnar af mold og þjóta svo glaður í burtu. Stundum hló Miriam þegar hún skoðaði myndina af Sagar, stundum fékk hún tár í augun.

Fyrst var mamma Sagars fósturbarnið hennar. Hún var bara einu ári eldri en við Miriam, þótt hún sýndist miklu yngri. Hún var beinaber og vannærð. Alin upp á barnaheimili því enginn vissi hvar foreldrar hennar voru. Mamma Sagars var alltaf glöð en svo nauðgaði forstöðumaður barnaheimilisins henni einn góðan veðurdag svo hún neyddist til flýja og fæða barnið sitt á götunni. Stofnunin sem hafði eftirlit með fósturbörnunum gekk í málið og hjálpaði henni finna móðurbróður sinn. Og bjó hún hjá honum og Miriam hafði fengið Sagar sem fósturbarn í staðinn.

"Ókei, leggjum við í hann," sagði Miriam og stakk myndinni í jakkavasann. Ég varð hafa mig alla við halda í við hana á hjólinu, og nákvæmlega tuttugu mínútur í átta vorum við komnar í viðbragðsstöðu þegar fyrsti strætófarmurinn af lestarfarþegum flýtti sér gangbrautinni.

"Vilt þú hjálpa til bjarga tígrisdýrunum frá deyja út?" sagði Miriam og rétti listann manni með grátt skegg og brúna skjalamöppu.

Maðurinn hristi bara höfuðið og hélt áfram sinni ferð.

"En mörgæsunum, þá? klifaði Miriam. "Veistu hvað ferlega margir sjófuglar eru í útrýmingarhættu?"

Maðurinn svaraði engu en flýtti sér bara burt og hvarf.

Miriam andvarpaði í áttina til mín og yppti öxlum.

"Það er engin ástæða til eyða tíma sínum á fávita."

Svo gengum við saman til eldri konu sem sat við sjoppuna og át banana.

"Sko, bananar," hvíslaði Miriam mér, "komnir alla leið frá Dómíníkanska lýðveldinu. Það kostar ekki svo lítið af koltvísýringi. Bara svo við getum setið hér og ímyndað okkur það séu eins konar mannréttindi éta banana 365 daga á ári."

"En kannski eru þeir merktir með tákni um öllum kröfum sé hlítt, réttlátri borgun til bóndans og gæðum," tautaði ég og hugsaði til bananans míns sem ég hafði í töskunni.

"Nú er rétti tíminn fyrir sænsku eplin," tautaði hún til baka. "Það veit konan áreiðanlega. Hún er bara of löt til láta það skipta sig máli."

Konan brosti til okkar þegar við nálguðumst hana. Líklega hélt hún við ætluðum spyrja til vegar og varð sennilega dálítið hissa þegar Miriam spurði hana í staðinn hvað hún héldi þyrfti gera til minnka koltvísýringsframleiðsluna.

"Jahá," sagði hún. "Það veit ég ekki nákvæmlega. Kannski þyrfti taka meira tillit til náttúrunnar og kannski slökkva ljósið eftir sig."

Ég Miriam varð pirruð. Þetta var það sem hún kallaði Jóns-Jónssonarsamvisku, en hún hélt áfram brosa og útskýra fyrir konunni ástandið á Suðurheimskautslandinu og ísnum og um flóð og eyðingu náttúruauðlindanna. Ég konan hörfaði svolítið og tók fastar um veskið sitt.

"Það er gott þú hefur svona mikinn áhuga á þessu," svaraði hún þegar Miriam þagnaði til andanum. "En ættuð þið ekki vera í skólanum á þessum tíma?" Hún leit dálítið ströng á okkur báðar og ég valdi brosa því bekkurinn minn mátti sofa út þennan dag. En Miriam hafði skrópað og ég vissi henni fannst það léttvægt miðað við reyna bjarga heiminum. Ófá kvöld höfðum við setið uppi í herberginu hennar Miriam, hvor á sínum grjónapúða, og hún hafði sagt mér frá öllu sem var gerast með jörðina. Auðvitað hafði ég séð kvikmynd Al Gores í skólanum, og við höfðum talað í landafræðitímunum og félagsfræðitímunum um hvað mundi gerast þegar Asía færi á kaf og fjöldi fólks þyrfti komast burt í flugvél. En allt sem skipti verulegu máli og sem hafði gert okkur svona reiðar og ráðvilltar við fórum gráta, það hafði ég lært af Miriam. Hún hafði sagt mér frá börnum sem dóu vegna þess þau fengu ekki algengustu meðul og börnum sem voru neydd til þræla dag og nótt og voru látin binda upp augnlokin til halda sér vakandi. Og setti konan spurningarmerki við við vorum ekki í skólanum!

"Það á ekki vanrækja neitt sem er eins mikilvægt og skólinn," sagði konan og fitjaði upp á nefið.

"Nei, en ekki heldur náttúruauðlindirnar," sagði Miriam og hló svo hún var nærri farin úr kjálkaliðnum.

"Það er rétt, en þess háttar eiga stjórnmálamennirnir sjá um."

Konan stóð á fætur og lagaði fellingarnar í sjalinu sínu.

"Ef þú leggur þig virkilega fram í skólanum þá verður þú kannski duglegur stjórnmálamaður einn góðan veðurdag."

Hún kastaði bananahýðinu í ruslakörfuna og kinkaði uppörvandi kolli til okkar þegar hún fór.

"Kerlingarasni," hvæsti Miriam. "Hún hefur áreiðanlega aldrei heyrt minnst á safnhaug."

Sólin reyndi varfærnislega kíkja upp yfir hafnargarðinn en það var töluverður vindur og mér var enn kalt.

"Kannski ættum við bara fara í skólann," sagði ég. "Kennslan fer byrja."

Miriam klappaði mér á handlegginn.

"Far þú," sagði hún. "Ég verð vera hér."

Ég horfði lengi í augun á henni til reyna sjá hvort hún hefði orðið fyrir vonbrigðum með mig, en ég hún skildi mig. Hún vissi ég yrði skömmuð ef ég færi ekki í skólann, og áreiðanlega skildi hún líka mér var ekki eins heitt í hamsi og henni, jafnvel þótt ég vildi auðvitað líka það yrði lífvænlegt á jörðinni fyrir barnabörnin mín.

"Það er ókei, Anna," sagði hún aftur. Svona eins og til útskýringar. "Ég veit þér er þetta jafnmikið hjartans mál og mér."

Ég kinkaði kolli. Hún horfði á mig og leit svo í aðra átt.

"Ég hugsa svo margt skrýtið á næturnar," sagði hún. "Stundum hugsa ég svo mikið ég get alls ekki sofið."

"Um hvað?" spurði ég og fann hvað mig langaði mikið til faðma hana mér, þótt ég gerði það ekki.

"Oh," sagði hún og yppti öxlum. "Það er bara, bara eins og stórt brunagat. Þú veist, eins og skógurinn lítur út í nóvember áður en fer snjóa. Það er svo viðbjóðslega dautt. Og mitt í því öllu heyri ég margar raddir, og þær æpa það sé mér kenna svona er komið."

Hún horfði niður fyrir sig og var dálítið eins og Sagar á myndinni.

"Það er það alls ekki," hvíslaði ég. "Það getur aldrei verið þér kenna."

Hún yppti öxlum aftur.

"Nei, ég veit það," sagði hún. "En mér finnst það samt."

Við þögðum um stund. Miriam stóð og lét axlirnar síga og ég skrapaði moldina með fætinum.

"Ertu með nokkuð nesti?" spurði ég. "Ef þú ætlar vera hér í allan dag."

Hún hristi höfuðið. Ég dró fram bananann minn.

Hún minntist ekki á honum hefði verið ekið þúsundir kílómetra og hann var ekki með gæða- og réttlætismerkingu. Hún tók bara við honum og einhvers staðar innra með mér fannst mér það gott. Ég vissi vel hún hefði getað keypt sér eitthvað annað borða ef hún vildi, en kannski vildi ég líka sýna henni allt væri ekki henni kenna. Það var líka mér kenna.

Við kvöddumst við strætóstoppistöðina og ég hún horfði ekki á eftir mér þegar ég fór.

Það gerði kannski ekki svo mikið til en ég var enn hugsa um það þegar ég kom í skólann. Í fyrstu tímunum þennan dag lét ég lítið á mér bera og var þögul.

Mig langaði helst til hugsa um Miriam. Ég skammaðist mín svolítið fyrir vera ekki eins hugrökk og hún.

En þegar kom hádegisverðinum og ég gekk inn í matsalinn vildi ég skiljanlega ekki sitja ein lengur og fór til Nínu og Vilmu sem voru bestu vinkonur mínar þegar ég var lítil.

"Hæ," sagði ég og hlammaði mér á stól við hliðina á Vilmu. Hún leit svolítið þreytulega á mig og stundi næstum því þegar hún heilsaði á móti. Bæði hún og Nína bentu með göfflunum á diskana sína.

"Ekki borða þetta," sagði Vilma við mig. "Það er ferlega ógeðslegt."

Ég leit á fiskstykkið sem flaut á diskinum mínum innan um mauksoðnar kartöflur. Það leit ekki sérstaklega lystugt út en Miriam hafði kennt mér vera ávallt þakklát fyrir matinn sem ég fékk. Sérstaklega eftir hún skrifaði mötuneytisfólkinu bréf og krafðist þess það yrði keypt meira af vistvænu fæði. Yfirkokkurinn límdi það upp á vegg hjá sér. Það breytti kannski ekki svo miklu á matseðlinum en Miriam var ánægð og vildi aldrei síðan viðurkenna henni fyndist maturinn vondur.

Ég hugsaði um myndina af afrísku börnunum sem átu með höndunum úr stórum potti og Miriam hafði hengt upp í eldhúsinu. Ég vildi sýna þakklæti.

"O," sagði ég. "Ef maður saltar þetta svolítið er það allt í lagi."

Ég sá útundan mér hvernig Vilma og Nína sperrtu augabrýnnar.

"Er Miriam ekki með þér í dag?" spurði Nína.

Ég hristi höfuðið og stakk upp í mig stórum bita af hvítum fiskinum. Ég lokaði augunum eitt andartak meðan ég gleypti hann.

"Eruð þið ekki alltaf vanar borða saman?"

"Oftast nær," svaraði ég og reyndi sýnast áhugalaus. Ég veit ekki alveg hvers vegna, en ég varð alltaf óörugg þegar aðrir töluðu um Miriam.

"Er hún í tíma?"

"Kannski."

"Eruð þið óvinir?"

"Nei," sagði ég hissa og leit upp. Köld kartafla var festast í hálsinum á mér.

Nína varð óörugg á svipinn og lagði frá sér gaffalinn og ýtti diskinum þvert yfir borðið.

"Fyrirgefðu, ég ætlaði ekki vera með neina afskiptasemi. Mér fannst bara skrýtið þið væruð ekki saman ... og Miriam er líka dálítið sérstök."

Þegar hún sagði þetta síðasta leit hún rannsakandi á mig.

Ég vissi ekki hvort hún ætlaði vera andstyggileg eða hvort það var eitthvað sem hún vildi ég útskýrði.

Mig langaði alls ekki til segja neitt um Miriam en Nína var líklega ekki ánægð með svarið.

"Er hún ekki einum of fyrirferðarmikil?"

Hún var svolítið pirruð í röddinni.

"Vilma sagði hún hefði séð hana niðri við brautarstöðina í morgun með einhverja lista sem fólk átti skrifa sig á. Pínlegt, vægast sagt."

Nína strauk burt nokkur óstýrilát hár sem sóttu í augun og leitaði eftir augnaráði Vilmu. Vilma kinkaði kolli og hallaði sér aftur á bak í stónum.

"Það var eins gott þú varst ekki með, Anna. Það er ekkert sem fer eins í taugarnar á mér og svona mótmælendur. Þeir eru bara um allt, hafa skoðanir á öllu, og maður bara! Guuuuð, ég meina það."

Hún ranghvolfdi í sér augunum og flissaði. Nína hló sigri hrósandi, sneri sér mér og sagði blítt:

"En, sem sagt, sem betur fer varst þú ekki með."

Ég fann hvernig reiðin sauð í mér og mig langaði mest til standa upp og verja hana.

En ég gerði það ekki. Ég sat kyrr og hélt áfram borða, og ég setti enn meira salt á fiskinn og ögn af hvítum pipar.

"Finnst þér þetta gott?"

Vilma horfði með viðbjóði á leifarnar sem ég hélt áfram borða.

Ég yppti öxlum.

"Þetta er ókei."

Þær stundu báðar. Kannski fannst þeim ég væri alveg glötuð. Og við þrjár, sem höfðum verið bestu vinkonur löngu áður en Miriam kom til skjalanna.

"Viltu koma með sjoppa um helgina? Við tökum strætó og síðan ætluðum við líka fara í bíó."

Þær horfðu báðar á mig eins og þær biðu í eftirvæntingu eftir svari.

Þær vissu auðvitað fyrir fram ég ætlaði vera með Miriam.

"Ég get það ekki," sagði ég. "Við ætlum upp í bústað."

"Kemur Miriam með?"

Spurningin kom eldsnöggt. Eins og högg. Eins og högg sem maður reynir hrista af sér.

Ég kinkaði kolli. Þær litu aftur hvor á aðra. Nína beit á vörina.

"Það er langt síðan við höfum verið þar. Við þrjár."

Ég man það líka vel. Bara fyrir nokkrum árum var það hamingjan sjálf ef ég fékk taka Nínu og Vilmu með í sumarbústaðinn. Og við syntum og hoppuðum í sandinum og keyptum ís og kíktum í laumi á strákana í næsta bústað.

En svo kynntist ég Miriam og með henni kom heimurinn í hausinn á mér. Það skipti svo miklu máli. Kannski varð allt svolítið leiðinlegra líka en samt var það Miriam sem mig langaði mest taka með upp í bústað. Og það var Miriam sem mig langaði til gista með og horfa á kvikmynd með og hringja til um miðjar nætur.

Ég hugsaði um það hvernig hún horfði á mig með sínum alvarlegu, brúnu augum, og hvernig hún hlustaði á allt sem ég sagði. Hvernig hún hugsaði um allt sem ég sagði og hvernig hún svaraði mér með rödd sem hlýjaði mér allri.

Ég hugsaði um hún hafði ekki horft á eftir mér þegar ég fór frá strætóstoppistöðinni.

Eftir síðasta kennslutímann tók Nína í handlegginn á mér.

"Viltu koma með heim og horfa á mynd? Bara þú og ég og Vilma. Við þrjár?"

Ég sagði nei.

Alla leiðina heim var ég hugsa um Miriam. Ég velti fyrir mér hvernig henni hefði gengið. Hvort hún hefði fengið nokkur nöfn á listann. Hvort hún væri glöð og ánægð. Þá mundi hún blístra og búa til ávaxtasalat.

Ef hún væri leið og langt niðri fengi ég te.

Ég hringdi strax og ég kom heim. Miriam svaraði ekki.

Ég hringdi líka daginn eftir. En hún svaraði ekki heldur. Ég fór verða óróleg því ég sá hana heldur ekki í skólanum. Mitt í félagsfræðitímanum, þegar við vorum lesa um Sameinuðu þjóðirnar, læddist ég út og hringdi. Þá svaraði hún.

"Hæ," sagði hún. Og ég heyrði hún hafði verið gráta.

"Hvað er , Miriam? Hvað hefur gerst?"

Hún fór aftur gráta og ég fann ég var svolítið fúl yfir hún hafði ekki hringt í mig. Ég hafði hugsað svo mikið um hana.

"Hvað er ?" æpti ég næstum.

"Sagar," svaraði hún mjóróma. "Það er Sagar."

"Hvað er með hann? Hvað er með Sagar?"

Miriam fór gráta svo ákaft ég gat næstum ekki heyrt hvað hún sagði.

"Hann er dáinn!" heyrði ég hana segja. Það hljómaði eins og hún æpti þótt hún reyndar hvíslaði.

Ég þaut inn í kennslustofuna og þreif til mín töskuna mína. Það var búið draga fyrir gluggann því það var verið horfa á fréttirnar. Ég sagði kennaranum ég væri með höfuðverk.

Hann kinkaði kolli og á bak við hann ég stóra og kröftuga flóðbylgju velta inn yfir Indland. Fólk bar eigur sínar á höfðinu, vatnið náði því í axlir. Flugur suðuðu í kring og skriðu inn í augu barnanna og ég vissi Sagar lá þarna einhvers staðar á kafi.

"Kemurðu þá með heim í dag?" hvíslaði Nína mér. Við ætlum horfa á aðra mynd.

Ég svaraði henni ekki.

Ég hjólaði eins hratt og ég með nokkru móti gat hreyft fæturna. Það var eins og væri um lífið tefla. Þótt margir hefðu látið lífið. Ég hugsaði um svarta brunagatið hennar Miriam, sem kom til hennar á næturnar. Ég hvernig Sagar sogaðist inn í þetta gat og mér fannst Miriam mundi líklega aldrei komast yfir þetta. Hún hafði aldrei hitt hann. Aldrei talað við hann. En í dós í eldhúsinu geymdi hún bréfin hans og hún mundi alltaf bera hann með sér. Halda á honum. Bera hann á herðum sér þótt hann væri dáinn.

Andartak fannst mér hún gæti komið með mér heim til Nínu og horft á kvikmynd. Ég hugsaði um það andartak áður en ég skildi þá mundi ég bara fjarlægjast hana enn meir. Það var ekki það sem ég vildi helst. Mig langaði til Miriam væri vinkona mín. Ég vildi hún héldi áfram horfa á mig með brúnu augunum sínum. Að hún mundi hlusta á það sem ég sagði eins og henni einni var lagið. Hefði það bara ekki verið fyrir þetta svarta gat. Þetta svarta brunagat sem hún bar alltaf með sér og gerði hana svo sorgbitna á svipinn. "Eins og skógurinn í nóvember," hafði hún sagt. Svo dautt var það. Ég vildi ekki hún væri hrædd.

Þegar ég kom heim til Miriam hafði ég hjólað svo hratt mér var sjóðheitt í framan. Ég stökk upp heimkeyrsluna; ég vissi hvað henni mundi líða illa þegar ég kæmi. Ég hafði þörf fyrir draga djúpt andann, mig langaði svo mikið til segja Miriam hvað mér þætti vænt um hana. Ég vissi hvað hún var örvæntingarfull vegna Sagars og ég mundi aldrei geta gefið henni hann aftur hversu fegin sem ég vildi. En ég var þó enn til og ég vonaði það væri betra en ekkert.

Ég reif upp útidyrnar heima hjá henni.

"Komdu," æpti ég. "Komdu!"

Hún leit hissa á mig en klæddi sig svo í flýti í jakka og skó. Ég tók í höndina á henni og þaut af stað. Hún hljóp með mér.

"Hvert erum við fara?" æpti hún. "Hvert?"

Ég svaraði henni ekki. Ég bara hljóp. Ég vildi sýna henni hún þyrfti ekki vera hrædd. Við fórum út af veginum og hlupum inn á milli furu- og grenitrjánna. Ég ýtti henni fram fyrir mig. En sleppti henni aldrei. Stundum hrasaði hún og varð vot á hnjánum. En ég sleppti henni aldrei. Að lokum ultum við báðar uppgefnar á jörðina. Mosinn var votur og gegnbleytti gallabuxurnar og það varð svo kalt. Ég dró andann niður í svörðinn. Hann lyktaði af rotnandi laufi og hausti. Miriam lygndi augunum. Svo grét hún. Ég held hún hafi grátið í klukkutíma. Ég þrýsti mér henni og hélt um höfuðið á henni. Loks sefaðist gráturinn.

"Ertu hrædd hér?" spurði ég og lagðist á bakið við hliðina á henni. Himinninn var kolsvartur og hátt uppi blikuðu stjörnur. Sömu stjörnur og blikuðu yfir Sagar þar sem hann lá andvana einhvers staðar hinum megin á hnettinum á kafi í vatni.

Það var nóvember. Nakin trén stóðu grafkyrr umhverfis okkur. Ekkert hreyfðist í logninu. Það var eins og ekkert væri til nema við tvær og firnavíð himinhvelfingin yfir okkur.

"Veistu hvað það þýðir?" hvíslaði hún.

"Hvað hvað þýðir?"

"Nafnið hans. Sagar. Veistu hvað það þýðir?"

Það vissi ég ekki.

"Haf," hvíslaði hún. "Það þýðir haf."

Ég fékk tár í augun þegar hún sagði þetta. Það skar í hjartað Sagar skyldi láta lífið fyrir því sem hét eins og hann. Og kannski var það okkur kenna. Allt sem Miriam hafði kennt mér sagði það væri okkur kenna fólk dó annars staðar. Að hafið kom og tók það. Að við bara stóðum og göptum meðan hafið kom og tók það.

Ég klemmdi aftur augun og hefði alveg getað óskað mér heimurinn kæmi okkur svolítið minna við. Kannski hugsaði ég í stað þess vera hér hefði ég getað setið heima hjá Nínu. Þar hefði ég getað setið í hlýjunni og verið sama um það sem gerðist annars staðar. Þetta var einum of mikið. Heimurinn var of stór, of stór til skilja hann. Ég leit á Miriam. Hún lá grafkyrr, endilöng, og horfði upp í himininn.

Ég vissi ekki hvað hún var hugsa. Vissi ekki hvort hún væri hrædd eða hugdjörf.

"Það er gott þú ert hér, Anna," sagði hún. "Það er gott þú ert hér hjá mér."

Ég byrjaði skjálfa. Ég veit ekki hvort það var vegna þess sem hún sagði eða vegna þess jörðin var svo ísköld og ég var orðin gegnblaut. Hún smeygði hendi sinni í mína. Við vorum báðar með þykka vettlinga. Samt hélt hún fast í höndina á mér.

Við lágum svona lengi. Við lágum svona lengi með firnavíðan himininn yfir okkur. 

Logg inn for å lese mer

Forfatter: Annelis Johansson

Oversatt av: Susanne Vebel

Utgiver: Bokförlaget Opal AB

Innspilt av: Johanna Hinteregger

Oppgaver

  • 1Språk- og kulturforståelse

    Formålet her er å åpne for nabospråket gjennom forskjellige språklige innganger. 

     

    To og to:

    • Velg teksten på et nabospråk. Den ene leser første avsnitt av novellen høyt for den andre (Dere må gjerne hjelpe hverandre med uttalen).
    • Hva får vi vite i første avsnitt? Hvis det er ord dere ikke forstår, eller som dere ikke kan forstå ut fra konteksten, kan dere gjerne bruke ordboken.
    • Diskuter hvordan det var "å smake" på det andre språket.
    • Gå tilbake til det avsnittet dere akkurat har jobbet med, og oversett teksten til deres eget språk.
    • Hvilke likhetstrekk ut over ordforråd får dere øye på? Noter likheter og forskjeller.
    • Les resten av teksten. Følgende adjektiver brukes i den svenske originalteksten for å beskrive Miriam:
      • allvarlig
      • ivrig
      • drömmande
      • irriterad
      • engagerad
      • förtvivlad
      • besviken
      • tacksam
      • nöjd
      • speciell
      • pinsam
      • ledsen
      • förvånad
      • rädd
    • Undersøk hvordan Miriam er beskrevet på nabospråkene.
    • Sammenlikn ordlistene og diskuter ordene med gruppen din.
    • Hvor mange av ordene er de samme (det er likegyldig om de staves forskjellig)?
    • Les setningene som de inngår i, og diskuter setningene.

     

  • 2Inn i teksten

    To og to:

    • Har dere hatt en venn som dere ville ha gjort alt for?
    • Hva var det med denne vennen, som gjorde at dere hadde det sånn?
    • Har en venn noensinne lært dere eller introdusert dere for noe helt nytt?
    • Hva lærte det dere?
    • Har dere noensinne forsvart en venn?
    • Beskriv hva dere gjorde.
    • Har en venn noensinne forsvart dere?
    • Beskriv hva han eller hun gjorde.
    • Skriv ned noen tanker om historiens figurer (kort):
      • Miriam
      • Anna (jeg)
      • Vilma og Nina
    • Sammenlikn med andre i klassen. Har dere samme tanker, eller er de forskjellige? Hvorfor?

     

  • 3Ned i teksten

    To og to:

    • Hvorfor skal Miriam og Anna til stasjonen?
    • Hvem er Sagar?
    • Hvorfor synes Miriam at tanta skal spise eplet i stedet for bananen?
    • Hvordan vil dere beskrive et "Svenssonsamvete" (linje 39)?
    • Hvorfor prøver Anna å spise lunsjen selv om ikke synes den er noe god?
    • Hvorfor følte Anne "hus ilskan kokade inom" hende da hun snakket med Nina og Wilma?
    • Hvorfor griner Miriam da Anna får tak i henne på telefonen?
    • Hvorfor tenker Anna at det kanskje er deres skyld at Sagar er død?
    • Hvem er Miriam?
    • Velg ti sitater fra teksten som dere synes beskriver Miriam som person.
    • Skriv ned to adjektiver som dere synes beskriver Miriam. F.eks: "-Jag tänker så konstiga saker på nätterna, sa hon. Ibland kan jag inte ens sova för att jag tänker så mycket." (linje 62) - urolig.
    • Sammenlikn adjektivene deres med et annet pars adjektiver. Er beskrivelsene deres noenlunde like, eller er de veldig forskjellige? Hvorfor?
    • Velg ut ti sitater som dere synes beskriver relasjonen mellom forskjellige personer i teksten.
    • Sammenlikn sitatene deres med andres.
    • Velg en relasjon som dere sammen beskriver på ti setninger.

     

  • 4Ut av teksten

    Plenum:

    • Historien handler om to tenåringsjenter. Den foregår i nåtidens Sverige. Hvordan tror dere at historien hadde vært hvis den i stedet:
      • Handlet om to gutter?
      • Handlet om en gutt og en jente?
      • Handlet om studenter på rundt 20 år?
      • Foregikk i et annet land (ikke i Norden)?
      • Foregikk for 100 år siden?

     

    Gruppe:

    • Se gjennom siste ukes aviser. Finn artikler som handler om miljø. Skriv korte eller muntlige eller skriftlige referater av hva de skriver om. Er det positive eller negatuve nyheter?
    • Er dere like redde for miljøet som Miriam? Hvorfor? Hvorfor ikke?
    • Hva synes dere man skal gjøre for å forurende mindre?
    • Gjør dere noe for å hjelpe miljøet? Hva?
    • Hvilke miljøorganisasjoner finnes i ditt land? Hvordan arbeider de?