Tekst
Video
Spel og leik
Konkurranse
Lydinnspeling
Oppgåve
Faglitteratur
Lærarrettleiing

Gløymt passord?

 

Læringsmål

{{learningObjectiv.description}}

Oppgåva er no levert

{{assignment.Index}} {{assignment.Type}}

Kommentar

Oppgåver

{{assignment.Comment}}

Gå til oppgåver
print

Fordelar og ulemper med fusjonsenergi

Fordele og ulemper ved fusion

Forskarar arbeider på spreng med å byggje ein fusjonsreaktor som kan gjere store mengder energi tilgjengeleg for befolkninga på jorda. Den mest utprøvde og nytta metoden forskarar nyttar til å jobbe med fusjonsenergi, heiter Tokamak. I 2011 fanst det ca. 177 slike prosjekt rundt omkring i verda. Det største prosjektet heiter ITER og ligg i Frankrike.

 

Fusjonsenergien vil komme frå store kraftverk, og vil kunne nyttast til produksjon av både elektrisitet og varme. Slik kan dei erstatte noverande kraftverk som i hovudsak fyrer med kol, olje og gass.

 

Fusjonsenergi er med andre ord ikkje spesielt veleigna til å erstatte bensin og diesel til transportmiddel. For at han skal kunne nyttast til t.d. skip og fly, som enno ikkje er elektriske i drift, må det utviklast metodar til framstilling av alternative brennstoff, t.d. hydrogen eller bioetanol ved bruk av fusjonsenergi.

 

Stort potensial og mindre radioaktivitet

Fusjonsenergien vil vere nesten uuttømmeleg. Stoffet deuterium som blir nytta i prosessen, finst i store mengder i vanleg sjøvatn. Det andre stoffet som blir nytta, er litium (nytta til å produsere tritium), og dette er det òg enkelt å få tak i.

 

Sjølve prosessen er ein nukleær prosess – eller kjerneprosess – og derfor vil det oppstå radioaktivitet rundt fusjonskraftverket. I motsetning til radioaktive stoff frå eit vanleg kjernekraftverk er avfallsstoffa frå eit fusjonskraftverk veldig mykje enklare å kvitte seg med. T.d. er halveringstida – tida stoffa er radioaktive – mykje kortare – under 100 år – jamført med fisjonsreaktorane si halveringstid på mange tusen, heilt opptil 100 000 år.


Mindre fare ved utslepp

Eit fusjonskraftverk må heile tida tilførast nytt materiale for å fungere. Brennstoffet i prosessen held berre til nokre få minutts forbruk. I eit tradisjonelt kjernekraftverk kan materialet vare i dagevis, og det kan skje ein ukontrollert kjedereaksjon kalla nedsmelting. Det er ikkje mogleg med fusjonsenergi. Dersom eit fusjonskraftverk blir utsett for til dømes eit jordskjelv, som det som skjedde med atomkraftverket Fukushima i Japan i 2011, ville dei radioaktive stoffa som kunne blitt spreidde i naturen, vore så ufarlege at det ikkje ville ha vore naudsynt å evakuere befolkninga rundt kraftverket.


Pris

Fusjonsenergi er veldig nytt, og det er vanskeleg å seie kor dyrt det vil vere. Materiala som blir nytta til å drive verket, vil vere særs avgrensa, så det er sjølve teknologien og konstruksjonen som er dyre. Utførte berekningar viser derfor at det med stort sannsyn ikkje vil vere dyrare å produsere fusjonsenergi enn energiformene vi har i dag.

 

Til gjengjeld vil råstoffa, sjøvatn og litium, vere tilgjengelege overalt, og det vil ikkje vere enkelte land som kan tene mykje pengar på å utnytte energiråstoffa i jorda.

 

Alt i alt verkar fusjonsteknologien som eit lovande forskingsområde. Han er miljøvennleg sidan han ikkje forureinar, brenselet finst overalt og er lett tilgjengeleg. Problemet er at det framleis krevst eit stort forsknings- og utviklingsarbeid før teknologien kan nyttast. Det vil kanskje ta endå 40 til 50 år, og sjølv i dette tidsperspektivet er det ikkje sikkert at det vil lukkast.

 

Pengesummane som blir nytta til forskingsmidlar rundt fusjonsenergi i verda i dag, er store – men likevel kan ein setje beløpet i perspektiv i jamføring med kor mange pengar som blir nytta på energi. I det perspektivet svarer summen som årleg blir nytta til forsking, berre til to timar globalt energiforbruk.

Logg inn for å lesa meir

Oppgåver

  • Fleirvalsoppgåver

  • Temaoppgåve

    • 1Temaoppgåve

      Eit kraftverk som produserer straum ved hjelp av fusjonsenergi, kan liggje fleire år inn i framtida – og det er ikkje eingong sikkert at det vil lukkast. Skriv ein stil der du skildrar haldninga di til forsking på fusjonsenergi, jamført med kor lang tid det kan ta før vi kan dra nytte av det. Kunne pengane heller vore brukte på til dømes meir forsking på solceller og vindenergi, som vi i dag veit fungerer, men som kanskje kan gjerast langt meir effektive?

    • 2Temaoppgåve

      Beskriv framtidas energikjelder og korleis ein utnyttar energien frå dei. Fortel gjerne òg om energikjelda er spesielt eigna til enkelte ting, men ikkje til andre. Kva energikjelder trur du kjem til å dominere i framtida? Kvifor?

  • Vennskapsklasse

    • 1Vennskapsklasse

      Lag ein presentasjon i PowerPoint eller liknande der de viser kva energikjelder de trur vil bli dei viktigaste i framtida, og beskriv med enkle argument kvifor. Send presentasjonen til vennskapsklassen og jamfør han med deira. Har de valt likt?