Tekst
Video
Spel og leik
Konkurranse
Lydinnspeling
Oppgåve
Faglitteratur
Lærarrettleiing

Gløymt passord?

 

Læringsmål

{{learningObjectiv.description}}

Oppgåva er no levert

{{assignment.Index}} {{assignment.Type}}

Kommentar

Oppgåver

{{assignment.Comment}}

Gå til oppgåver
print

Om fusjonsenergi

JET_Copyright_ESDA.jpg

Fusjon betyr å «smelte saman». Når vi snakkar om fusjonsenergi, betyr det altså at vi får energi ved å smelte to atomkjernar saman. Fusjon er òg ein prosess som skjer i sola og som gir lyset og varmen som vi nyt på jorda kvar einaste dag.

 


To former for atomkraft

Sjølv om fusjonsenergi altså òg er ei slags atomkraft – eller kjernekraft som det også heiter – er fusjonsenergi på ein måte det motsette av det vi vanlegvis assosierer med atomkraft. I eit tradisjonelt atomkraftverk spaltar ein atomkjernar i ein prosess som heiter fisjon.  

I eit fusjonskraftverk blir atoma smelta saman. Det blir frigitt energi når lette atomkjernar smeltar saman til tyngre atomkjernar. Til dømes kan ein få to spesielle typar av hydrogen til å smelte saman til ein heliumatomkjerne. Prosessen kallast for ein fusjon, og det frigir store mengder energi. Energien i stjernene og sola blir òg danna ved fusjon, så eigentleg kan ein seie at energien som gjer livet på jorda mogleg, stammar frå fusjonsenergi.

 


Fusjonsenergi er hydrogenenergi

Dei to formene for hydrogen vi nyttar i fusjon, heiter deuterium og tritium. Ein vanleg hydrogenatomkjerne består berre av eitt proton, men deuterium består av eitt proton og eitt nøytron. Derfor blir det òg kalla tungt hydrogen. Titrium består av eitt proton og to nøytron. Derfor blir det òg kalla ekstra tungt hydrogen. Deuterium finst naturleg på jorda, og kan blant anna utvinnast frå vatn. Tritium finst derimot berre i ganske små mengder i naturen.


Energi for framtida

Det blir forska mykje på om fusjonsenergi kan nyttast på jorda for å løyse framtidige energibehov – men det er enno ikkje funne ei løysing som fungerer her på jorda, sjølv om vi har lukkast med å produsere fusjonsenergi i nokre få sekund. Derfor er det lenge til det finst fusjonskraftverk som kan levere vårt daglege behov for energi. Det er minst 50 år til ein kan sjå slike kraftverk. Det er mange tekniske problem som først må løysast, og det vil koste milliardar av kroner.

Om vi klarer å utvikle fusjonsanlegg, er det mogleg å skape ei energiform som har mange fordelar. Ein danske vil til dømes kunne få dekt straumforbruket for eit heilt liv med ca. 25 gram lithium og 215 liter vatn. Avfallet består av to kilo helium, og er ikkje skadeleg for naturen. Helium er stoffet som vanlegvis er i figurballongar slik at dei kan sveve. Fusjonsenergi kan vanlegvis nyttast til å produsere straum. Men ein kan òg bruke spillvarmen til fjernvarmeanlegg på same måte som kraftverk i dag òg produserer både elektrisitet og varme. 

Logg inn for å lesa meir

Oppgåver

  • Fleirvalsoppgåver

  • Temaoppgåve

    • 1Temaoppgåve

      Kan fusjonsenergi vere ei av energiformene som kan løyse verdas energiproblem i framtida? Diskuter fordelar og ulemper. I dag får fornybar energi mykje meir støtte til forsking og produksjon enn fusjonsenergi. Burde vi bruke meir av pengane til fusjonsenergi, eller er det betre å fortsetje med å forske like mykje på sol- og vindkraft som vi gjer i dag?

    • 2Temaoppgåve

       

      Ta eit kart over Norden og plasser to fusjonskraftverk i kvart land. Kvifor har de valt akkurat den plasseringa? Kva trur de dei som bur like i nærleiken av verket, ville synst om det?

    • 3Temaoppgåve

       

      Lag ei teikning av dei to tunge hydrogenatoma og beskriv korleis fusjonsenergi verkar når desse to fusjonerar. Kvifor kan det ikkje lagast hydrogenenergi med vanlege hydrogenatom?

  • Vennskapsklasse

    • 1Vennskapsklasse

       

      Undersøk fusjonsprosessane som skjer i sola. Kva andre prosessar finn de? Beskriv ein av prosessane og send beskrivinga til vennskapsklassen. Har de valt same prosess? Undersøk òg kva som er den siste fusjonsprosessen som er mogleg.

    • 2Vennskapsklasse

       

      Lag ein historisk gjennomgang av forskinga rundt fusjonsenergi frå ca. år 1900 og send han til vennskapsklassa. Søk etter forskarar frå landet dykkar som har bidratt til forskinga, og presenter dei som ein del av gjennomgangen.