Tekst
Video
Spel og leik
Konkurranse
Lydinnspeling
Oppgåve
Faglitteratur
Lærarrettleiing

Gløymt passord?

 

Læringsmål

{{learningObjectiv.description}}

Oppgåva er no levert

{{assignment.Index}} {{assignment.Type}}

Kommentar

Oppgåver

{{assignment.Comment}}

Gå til oppgåver
print

Islands primære energikjelde

Geotermi_is1.jpg

På Island får 9 av 10 husstandar varme frå jorda. Det kan islendingane takke vulkanane sine for. Den vulkanske aktiviteten betyr nemleg at jordas glødande indre er nærare jordoverflata enn normalt. Det kan ein utnytte i geotermiske anlegg. 

Island nyttar geotermisk energi til både oppvarming av hus og produksjon av elektrisitet. Likevel har landet langt frå utnytta all varmen som finst under bakken. Det er anslått at varmen i jordas indre har nok energi til å dekkje verdas årlege energiforbruk 35 milliardar gonger om ein kunne få tak i alt. Men det kan ein ikkje. Det er likevel masse energi som kan utnyttast. 

Energien frå geotermisk energi kan ikkje flyttast, men den store tilgangen til energi har ført til at Island i dag er svært nær ved å få all energien sin frå fornybare energikjelder – med unntak av energikjeldene som blir nytta til transport.

 


Òg andre stader enn på Island

Djupt nede i Danmarks undergrunn finst det lommer med 70 gradar varmt vatn. I nokre byar blir det pumpa opp og nytta i varmevekslarar til bruk for oppvarming av bustader. No nyttar ein berre geometrisk energi i større skala i Thisted, Sønderborg og København. Men det finst gode moglegheiter i mange andre storbyar der ein veit ein har varmt vatn i lommer under jorda. Og lagera er så store at dei kan gi varme i meir enn 100 år. Det varme vatnet i Danmark heng saman med Danmarks geologi. Dei største delane av Norden består av stein og fjell, men Danmark består i større grad av sand og leire, som fungerer som eit isolerande lag, mykje nærmare jordoverflata enn i resten av Norden der varme lag finst mellom tre–fire kilometer ned.

I Danmark blir varmt vatn henta opp frå djup på mellom 1 og 2,5 km. Vatnet blir pumpa opp og sendt inn i noko som heiter varmepumpeanlegg. Her blir varmen trekt ut gjennom varmevekslarar, der det varme vatnet avgir varme til kaldt vatn som renn gjennom røyr ved sida av. På den måten blir vatnet kjølt ned frå 73 °C til 17 °C. Når det varme vatnet frå jorda er nedkjølt, blir det sendt under jorda att for å bli oppvarma på nytt.

I Sverige og Finland har ein ikkje eksperimentert med bruken av jordvarme, men Noreg har utført nokre forsøk dei siste åra. I 2011 blei det utført ei prøveboring i Fyllingsdalen i Bergen, men ho nådde ikkje lenger enn 500 meter ned før boringa blei avslutta.

Logg inn for å lesa meir

Oppgåver

  • Fleirvalsoppgåver

  • Temaoppgåve

    • 1Temaoppgåve

       

      Lag ein plansje med eit tverrsnitt av jorda som viser jorda der skolen din ligg. Kor langt ned finst det geotermisk aktivitet?

    • 2Temaoppgåve

       

      Lag ein modell av ein vulkan i PowerPoint og forklar korleis vulkanutbrot kan oppstå.

    • 3Temaoppgåve

       

      Lag eit kart over Island og vel tre vulkanar. Forklar kva dei heiter og kvar dei ligg. Når hadde dei sist utbrot? Kvar bur dei fleste menneska på Island?

  • Vennskapsklasse

    • 1Vennskapsklasse

       

      Lag ein plansje med eit tverrsnitt av jorda som viser jorda der skolen din ligg. Del han med vennskapsklassen, og jamfør bileta. Er det store eller små skilnader?

    • 2Vennskapsklasse

      Dei nordiske landa ligg ulikt fordelt i høve til platene som dannar jordskorpa og som kallast tektoniske plater. Lag ei teikning av Norden og vis korleis dei nordiske landa er fordelte i høve til dei tektoniske platene. Forklar kvifor den vulkanske aktiviteten er ulik i dei nordiske landa. Plasser dykkar eigen skole og vennskapsklassen sin på teikninga.