Tekst
Video
Spel og leik
Konkurranse
Lydinnspeling
Oppgåve
Faglitteratur
Lærarrettleiing

Gløymt passord?

 

Læringsmål

{{learningObjectiv.description}}

Oppgåva er no levert

{{assignment.Index}} {{assignment.Type}}

Kommentar

Oppgåver

{{assignment.Comment}}

Gå til oppgåver
print

Bølgjekraft

Ombølgeenergi.jpg

Alle som har stått ved stranda og sett ut over havet ein vindfull haustdag, vil kunne nikke attkjennande til dei store kreftene som ligg gøymde i bølgene. Mange har derfor òg gjennom tida vurdert om kreftene kunne temmast – eventuelt nyttast til å lage energi.
Det er jo ikkje bølgjer berre når det blåser – sjølv om vinden er den mest avgjerande faktoren. Månens tyngdekraft skaper tidevatn, nedbør skaper heile tida nye rørsler, og høgdeskilnadene på havbotnen pressar vatnet i rørsle opp og ned. Bølgjerørslene skjer med andre ord heile tida.


Potensial

Det er veldig vanskeleg å berekne kor mykje energi som vil kunne hentast ved hjelp av bølgjekraft. Forskarar ved Noregs teknisk-naturvitskaplege universitet i Trondheim har rekna ut at bølgjene som slår inn mot den norske kysten, inneheld like mykje energi som det som i dag blir produsert ved norske vasskraftanlegg. Det er faktisk 99 prosent av det samla straumforbruket i Noreg. Utfordringa er at det krev store område og mykje pengar å gjennomføre.


Ulike typar

Det finst mange ulike typar bølgjekraftmaskiner som fungerer etter vidt ulike prinsipp, og det er allereie teke meir enn 1000 patent på ulike idear til løysingar. Dei ulike typane eignar seg til ulike typar miljø. Nokre eignar seg best til grunt vatn og står fast på botnen, mens andre flyt og eignar seg derfor best til djupt vatn. Slik skil bølgjekraft seg frå vindmøllekraft, der ein stort sett opererer ut frå eit felles grunnprinsipp.

Éin type bølgjeenergi er fastmontert på havbotnen med ein flytande del over havoverflata. Den flytande delen vil bevege seg opp og ned i takt med bølgjene. Rørsla kan drive ein generator som kan produsere elektrisitet. Ein annan type fungerer meir som eit slags minivasskraftanlegg. I denne typen bryt bølgjene slik at vatnet blir drive ned gjennom ein turbin som produserer elektrisitet.


Utfordringar

Utfordringane knytte til bølgjeenergi er først og fremst dei store investeringane som krevst. Det er laga mange forsøksanlegg mange stader i Norden, der det naturleg finst store havområde som kan nyttast. Det er likevel ei utfordring at der potensialet er størst, finn ein òg det tøffaste vêret. Det betyr at konstruksjonen må vere ekstremt slitesterk og tole både saltvatn og storm. Samstundes skal konstruksjonen òg vere fleksibel – for når vinden snur, snur òg bølgjeretninga. Andre stader gjer straumforholda at bølgjene kjem frå ulike retningar, og konstruksjonen må tole dette òg. Sist men ikkje minst skal elektrisiteten transporterast frå havet og inn til land. Alt i alt er potensialet stort, men det er mange utfordringar som framleis må løysast.

Logg inn for å lesa meir

Oppgåver

  • Fleirvalsoppgåver

  • Temaoppgåve

    • 1Temaoppgåve

       

      Søk på nettet og finn tre ulike typar bølgjekraft. Korleis fungerer dei, og på kva måte er dei ulike?

    • 2Temaoppgåve

       

      Kva er fordelane og ulempene ved bølgjekraft?

    • 3Temaoppgåve

       

      Søk på nettet og finn ut kor det finst bølgjekraftanlegg per i dag. Kor ligg dei? Kvifor ligg dei der dei gjer?

  • Vennskapsklasse

    • 1Vennskapsklasse

       

      Finn eit bølgjekraftanlegg på nettet og beskriv korleis det fungerer. Send skildringa og eit bilete til vennskapsklassen, og les deira skildring og jamfør med dykkar eiga. Kva skilnader og likskapar fann de?

    • 2Vennskapsklasse

       

      Er der skolen ligg, eit godt område for å utnytte bølgjekraft? Ta eit bilete av skolen og plasser han på eit kart. Send det til vennskapsklassen og forklar kvifor eller kvifor ikkje skolen dykkar vil kunne utnytte krafta i bølgjene til straumproduksjon.