Teaksta
Video
Spealat ja stoahkan
Gilvu
Jietnabádden
Bargobihttá
Oahpaheaddjebagadus

Skandináva giela sulastahttet guhtet guoibmáseaset

Juohkehaš oaidná ahte ruoŧagiella, dárogiella ja dánskkagiella sulastahttet guhtet guoibmáseaset. Sullii 90 % sátneriggodagas lea seamma - maiddái grammáhtalaččat leat gielat huksejuvvon ovtta láhkái. Čilgehus dasa lea ahte dat skandináva gielain lea oktasaš álgogiella. Gielat leat álkit dadjat sogolaččat.               

 

undefined

 

Dánskkagiella, dárogiella, ruoŧagiella, islánddagiella, ja fearsullogiella leat ovdamearkkat lagas sogolaš gielaide. Guhkkelis maŋás gávdnat mii maiddái duiskagiela, fránskkagiela, ja eaŋgalasgiela. Persalašgiella, ruoššagiella  ja hindi leat skandináva gielaid eanemus gáidan sohkagielat. Muhto fulkkežat dat dattetge leat. Giellabearrašat mat ovttastahttet buot daid gielaid lea dat indoeuropeálaš. Sullii bealli buot olbmuin hupmet indoeuropálaš giela, vaikko miljárdagiella mandarin gullá dan sino-tibetánaaš giellabearrášii. Goalmmat gigántabearaš leat afro-afrikánalaš gielat. Dat lea bearaš mii ovdánana davviriikkain, dasgo dábálaš sisafárrejeaddjigielat nugo arábagiella, tigrinja, somali ja hausa, leat afro-afrikána. Suomagiella ii gula ovtta goe skándináva giellabearrašii. Suomagiela lagamus fuolkkit leat estalašgiella ja sámegiella. Muhto maiddái ungáragiella gulla dan giellabearrašii maid gohčodit urála giellan.

 

Det er lett å se at dansk, norsk og svensk er i familie med hverandre, og at finsk ikke er det. Men hva forener de skandinaviske språkene med persisk og russisk? Hvad er det som avgjør hvilke språk som er i familie med hverandre? Mange språkforskere tror at alle indoeuropeiske språk har utviklet seg fra et felles urspråk. Ifølge denne teorien ble det altså snakket en slags indoeuropeisk for veldig lenge siden, men ingen vet akkurat hvor og når det ble brukt eller hvordan det hørtes ut. Men fremdeles kan man finne felles trekk ved de språkene som er i familie. Dette kan være likheter i det grunnleggende ordforrådet, i grammatikken og i ordstillingen. Sammenlign for eksempel disse ord fra engelsk, tysk, fransk, russisk og finsk:

 

undefined

 

Kan man se at engelsk, tysk, fransk og russisk er i familie med hverandre, men at finsk ikke er det?

Čálli: Fredrik Harstad

Almmuhanjahki: 2012

Illustratevra/Govva: Norden i Skolen