Teaksta
Video
Spealat ja stoahkan
Gilvu
Jietnabádden
Bargobihttá
Oahpaheaddjebagadus

Skandináva gielat – olggobeale

Olgoriika studeantajoavku lea čoahkkanan luohkkálatnjii. Sii bohtet buot máilmmi čiegain - Japánas, Brasilas, Tyrkias, USA:s, Mátta-Áfrihkkás, Tjekkias.. ja sis lea okta ášši mii lea oktasaš. Sii hálidit oahppat eambbo Skandinávia birra ja skandinávia gielaid birra. 

 

Gávdnojit olu ákkat oahppat skandináva gielaid. Olu studeanttat leat das dan sivas go sis leat skandináva irggit/moarsit. Earát leat boahtán bargat dahje studeret.

-    Mun studeren ráfi- riidodutkama, dadjá John USA:s eret. Skandinávias lea buorre beavttin min fidnosuorggis.


Roshni Indias eret lea das barggu dihte.
-    Barggan konsuleantan dihtorfitnodagas. Dál lean ožžon šiehtadusa golmma jahkái ja galggan mátkkoštit gaskal Oslo, Københápmama ja Stockholmas. Lea buorre máhttit veahá giela birra.

 

Earáid mielas joavkkus lea áibbas álkit ahte Skandinávia lea eksohtalaš ja gelddolaš báiki gosa mátkkoštit.

-    Maŋŋil joatkkaskuvlla háliidin studeret juoga earenoamáža, maid ii oktage mu luohkkáustibiin válljen, muitala Elisabeth Italias eret. Gárttai skandinávalaš. Mun lean álo beroštan gielas ja kultuvrras. Skandinávia lea gelddolaš, muhto almmatge láhka.

 

 

undefined

Leago váttis oahppat skandinávalaš giela?

-   Ii leat várra váddáset iige álkit oahppat go eará gielat, dadjá Gizem Tyrkias eret. Muhto leat muhtun earenoamášvuođat mat dagahit váttisvuođaid. lea ovdamearkka dihte earenoamáš mo sánit bohtet maŋŋálaga. Go buohtastahttá eaŋgalasgielain bohtet skandinávalaš gielain sánit nuppe láhkái maŋŋálaga jus lea earágo subjeakta mii álggaha cealkaga. Daddjojuvvo "Jeg lærer meg språk på fritiden", muhto"På fritiden lærer jeg meg språk", vearbbain ovddabealde subjeavtta.

 

Ain moalkát cealkagiin šaddá vel váddáset, nugo ovdamearkka dihte gokko galgá bidjat dakkár advearbbaid go "kanskje", "iblant" ja "ikke".

-    manne lea riekta dadjat "Jeg kjenner henne ikke", muhto boastut dadjat "Jeg synes om henne ikke"? Ja lea veahá vealla cealkagiin nugo "Jeg kjenner henne ikke" ja "Jeg kjenner ikke henne"? Lea váttis oažžut buot sániid rievttes sadjái.


Lea stuorra erohus ovdamearkka go buohtastahttá ovdamearkka dihte japánagielain ja tyrkiijagielain.
-    Japángielas bidjat vearbba maŋemus, lohká Ayaka, ja Gizem lea ovttaoaivilis.
-    Lea nie tyrkiijagielain maiddái.

 

John mielas gii lea USA:s eret leat máŋggaidlogu gehčosat váddásat.
-    Dis leat olu gehčosat muitalit máŋggaidlogu nugo -er, -or, -ar, -r ja -n. Muhtun sániin ii galgga obanassiige leat geažus. In ipmir manne ii sáhte dahkat nugo eaŋgalasgielas, ja bidjat -s buot substantiivvaid maŋŋái.


-    kiinnágielas lea vel álkit, dadjá Yi. Das eai leat makkárge eanetlohkogehčosat.

  

undefined

-    Ii japángielasge, dadjá Ayaka.

 

Skandinávalaš gielat leat hui ovttaláganat. Movt oaidná erohusa ruoŧagielas, dárogielas ja dánskagielas? 

-    Ruoŧa teavstta lea álkimus dovdat. Olles teavsttas leat olu čuoggát, giitos lehkos daid olu ä-ai ja ö-aid. Dárogielas ja dánskagielas eai leat čuoggát. Dasa lassin leat olu a-t dan ruoŧa teavsttas, ovdamearkka dihte substantiivvaid eanetlohkogehčosiid, nugo sániin bilar, pojkar ja fiskar.

 

Lea váddáset earuhit gaskal dárogiela ja dánskagiela, muhto láve oaidnit dan konsonánttain.
-    Dánskagielas lea dávjá dipma konsonánttat - nugo b, d ja g - ja dárogielas leat fas garra - nugo p, t ja k.

Buohtastahte ovdamearkka dihte dánskka sáni 'blød' dárogiela sániin "bløt", dahje dánskka "sag" norgga sániin "sak".

 

Ahte lea ráhčamuša veara, leat buot studeanttat ovttamielalaččat.
-    Lea kult oahppat daid skandináva gielaid sii lohke. Ii gávdno oktage ruovttus gii máhttá maidege dárogiela, dánskagiela ja ruoŧagiela birra. Oažžut máhtolašvuođa mii lea áibbas earenoamáš.

 

 

Čálli: Fredrik Harstad

Almmuhanjahki: 2012

Illustratevra/Govva: Norden i Skolen