Text
Video
Spel och lekar
Tävling
Ljudinspelning
Uppgift
Facklitteratur
Lärarvägledning

Glömt lösenordet?

 

Inlärningsmål

{{learningObjectiv.description}}

Uppgiften har delats ut

{{assignment.Index}} {{assignment.Type}}

Kommentar

Uppgifter

{{assignment.Comment}}

Tryggðarpantur

Årskurs: Gymnasiala utbildningar Skolämne: Svenska Lärandefokus: Nordisk litteraturförståelse Tema: Nordisk realism Ämnesområde: Isländska Danska Typ: Text
7687575.jpg

(ÚTDRÁTTUR)

Konurnar sátu grafkyrrar. Minnsta hreyfing gat feykt í burtu von þeirra um mannsæmandi líf, heimili innan traustra veggja. Og ef hreyfing var hættuleg voru orð ennþá hættulegri. Orð sem vildu brjótast út en engin þeirra vildi segja; orðin sem áttu  raða sér saman í spurninguna: Hversu mikið þarf borga til vera?

 

Svarið ruddist fram fyrir spurninguna og Gísella nefndi upphæðina, hvorki háa né lága miðað við braskið á leigumarkaðnum, þó viðráðanlega þeim sem neyddust til telja hverja krónu en voru jafnframt reiðubúnar skera niður mat og fatnað í skiptum fyrir heimili.

 

Orðið eitt, heimili, sendi vellíðunarstrauma um lúna skrokkana svo axlir kvennanna sigu þegar þær jánkuðu leigunni einróma. Þá bauð Gísella þeim flytja inn næsta dag og lagði húsreglurnar á borðið: Leigjendur skipta á milli sín húsverkum og matseld þannig hver þeirra ber ábyrgð á hvorutveggja þriðja hvern dag en einn dag í viku og um hver mánaðamót eiga leigjendur þrífa íbúðina í sameiningu.

 

Þetta þótti bæði sanngjarnt og skiljanlegt svo hún lagði næstu reglu á borðið fyrir þær: Bannað koma með karlmenn á öllum tímum sólarhrings og aðra gesti eftir miðnætti nema með sérstöku leyfienda íbúðin heimili allra.

 

Eigum viðað kalla þetta Gísellureglurnar? kvakaði Dasíma eins og hún fyndi hjá sér þörf til létta andrúmsloftið. Það er tilvalið. Og sem hlýðir ekki Gísellureglunum fær  finna til tevatnsins, hótaði Gísella fjörugum rómi, fitjaði upp á nefið og ranghvolfdi dimmgrænum augunum. Látbragðið leysti svo hrikalegan hlátur úr læðingi konurnar sukku ofan í sætin eins og tæmdar blöðrur; augu smástelpunnar spegluðu bláglitrandi dúfur sem flögruðu út úr munnum þeirra. Um leið og hláturinn fjaraði út sagði Gísella samningurinn yrði tilbúinn næsta dag þegar þær kæmu með föggur sínar.

 

Stórfínt, sagði Marta og þerraði augun.

 

Já, frábært! sagði Dasíma en Anna lét sér nægja kinka kolli og grípa utan um smástelpuna sem var hæstánægð á svipinn. Eitt augnablik varð Gísellu starsýnt á mæðgurnar en svo rankaði hún við sér og minntist á auðvitað hefði hún sína lífshætti og siði; þeir hefðu fengið mótast óáreittir um langa hríð þannig örðugt væri festa fingur á þeim í fljótu bragði en þeir væru sama skapi fótfesta hennar og þær yrðu venjast þeimog það sem meira var: Laga sig þeim. Síðan hló hún notalega og viðurkenndi  siðirnir væru ábyggilega fleiri en hún gerði sér grein fyrir eftir langt einbýlið svo nauðsynlegt væri þær höguðu seglum eftir vindi þegar þeir skytu upp kollinum. En ef konurnar ættu erfitt með laga sig nýjum aðstæðum, þá áskildi hún sér rétt í samningnum til setja fleiri reglur – og framfylgja þeim.

 

Orðin féllu í góðan jarðveg svo hún lét þar við sitja og lagði þriðju regluna á borðið fyrir þær: Ef ágreiningur kemur upp er síðasta orðið húsráðanda.

 

Brosin samþykktu regluna.

Gísella varpaði öndinni léttar, fegin hafa látið til skarar skríða. Lífið hafði ögrað háttum hennar og í stað þess hörfa hafði hún tvíeflst. Það var tilhlökkunarefni segja vinunum frá konunum. Loksins hafði hún frá einhverju segja. Á tveimur vikum hafði tilvera hennar umturnast. Ef hún héldi rétt á spöðunum yrði framhaldið gott; það var hún viss um.

 

Hún hafði gert rétt.

Logga in för att se mer

Författare: Auður Jónsdóttir

Utgivet: 2006

Utgivare: Forlagið bókabúð (IS)

Utgivare: Tiderne Skifter (DK)

Översatt av: Claus Clausen (DK)

Illustratör/Foto: Mikkel Henssel

Pedagogiska konsulenter : Anne Sofie Skemt Hjuler

Uppgifter

  • 1Ner i texten
    • På romanens framsida är det avbildat en mask med ett grishuvud. Överväg vilka tolkningsmöjligheter som ligger bakom grismasken.
  • 2In i texten
    • Utnyttjande av svaga är huvudtemat i romanen. Förklara hur utnyttjandet tar sig uttryck.
    • Gör en samtalsanalys av mötet. Se på språkhandlingar och maktförhållandet i språket.
    • Hur porträtteras de främmande som vill hyra in sig?
    • Hur porträtteras Gisella?
    • Vilka grepp använder romanens berättarröst för att dölja utnyttjandet? 
    • Förklara berättarsynvinkelns betydelse för upplevelsen.

    Grupper eller par: 

    • Jämför och diskutera i små grupper hur ni upplevde läsningen. Om era upplevelser skiljer sig åt ska ni försöka ta reda på varför, genom att peka ut det i texten.
  • 3Ut ur texten
    • Jämför problemställningen i textutdraget med Thorbjörn Flygts roman Underdog, Asta Olivia Nordenhofs Penge på lommen och/eller Susanna Alakoskis Svinalängorna: På vilket sätt belyser de förvrängda maktförhållanden i samhället?